ZUYDERZEEDIJK ALLIANTIE
tot behoud van de oudste en mooiste dijk van Nederland

Persbericht Stichting Zuyderzeedijk

Op dinsdag 19 februari om 11:30 uur zal de Voorzitter van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State het verzoek behandelen om het projectplan voor de dijkversterking te schorsen, in afwachting van de behandeling van het beroepschrift van de Stichting Zuyderzeedijk.

De Alliantie wil circa 40% van de bestaande dijk geheel afgraven en een nieuwe ‘strakke’ dijk aanleggen. En bij Scharwoude komt een oeverdijk van 200 meter breed met strekdammen van 600 meter. Ook op andere plekken gaat de dijk flink op de schop. We vrezen een onnodige, te zware aantasting van  ons landschap, natuurwaarden en de prachtige cultuurhistorisch beschermde monumentale dijk. Bovendien is nog helemaal niet duidelijk welke risico’s er zijn als grote delen van het dijktraject worden voorzien van nieuwe dijklichamen op slappe veengrond. Met behulp van het aanleggen van proefterpen wordt nu pas onderzocht of de aanpak in het projectplan wel mogelijk is zonder een te hoog schaderisico.  De aanpak in het projectplan is namelijk nog geen bewezen techniek en dat moet het wel eerst zijn voordat uitvoering gegeven kan worden aan de geplande aanpak. Hier staat tegenover dat het staande praktijk was dat de door bewoners voorgestelde technische alternatieven die de dijk intact laten, niet duurder zijn en minder overlast veroorzaken steeds door de Alliantie werden verworpen juist omdat zij nog geen bewezen techniek waren.

Aan de hand van een basisontwerp van HHNK is het project aanbesteed. De aannemers die uiteindelijk geselecteerd zijn, zijn daarna formeel met het HHNK middels een alliantiecontract aan elkaar verbonden: de Alliantie Markermeerdijken. Samen hebben zij het Projectplan vormgegeven. De inhoud van het Alliantie-contract en de financiering is tot nu toe geheim gehouden door de Alliantie. In het beroepschrift is er nadrukkelijk op gewezen dat de combinatie van aanbesteding in een vroeg stadium op basis van een voor-ontwerp van de dijkversterking en de alliantie-contractvorm niet of nauwelijks nog inspraak mogelijk was op de aanpak. Immers bij een te grote wijziging in het plan zou deze opnieuw aanbesteed moeten worden om ook andere aannemers weer mee te laten dingen. Bewoners hebben deze grote terughoudendheid telkens weer ervaren. Aangedragen veilige alternatieven werden steevast weggeschreven.

Het provinciebestuur heeft het Projectplan goedgekeurd, maar heeft onvoldoende stelling genomen bij het beschermen van het bestaande kwetsbare landschap door de bestaande landschap-, natuur- en cultuurhistorische waarden. Zij had er nadrukkelijk op moeten toezien dat de Alliantie deze waarden als uitgangspunt nam in de planvorming. Het provinciebestuur heeft het waarborgen van échte bewonersparticipatie genegeerd. Wij vinden dat de provincie  het Projectplan niet had mogen goedkeuren, omdat de grootschalige aanpak en daarmee het verloren gaan van een groot deel van het bestaande landschap eeuwig zonde is.

Wij leggen daarom onze bezwaren voor aan het onafhankelijke juridisch oordeel van de Raad van State, met nu als eerste stap het verzoek om de uitvoering van het projectplan voorlopig te stoppen. Graag nodigen wij u uit de zitting bij te wonen en er verslag van te doen.

Vriendelijke groeten, John Kluessien namens de Stichting Zuyderzeedijk
[email protected]

https://www.facebook.com/zuyderzeedijk/
https://www.stichtingzuyderzeedijk.nl/2019/02/14/denker-vecht-tegen-dijkverzwaring/
https://www.noordhollandsdagblad.nl/cnt/dmf20190213_89268669/filosoof-in-verzet-tegen-dijkverzwaring/

Voor de brochure Zuyderzeedijk zie:
http://www.fonselders.eu/product/zuyderzee-zuyderzeedijk-alliantie/

 

Alle stukken zijn beschikbaar op
https://www.habitatadvocatenkantoor.nl/collectief-markermeerdijken/

Totaal gebrek aan respect voor het landschap

fons-artikelnhd

Er waait een nieuwe wind over de Lage Landen ondanks de heersende zelfgenoegzaamheid, onverschilligheid, pessimisme, groeiende armoede, en wantrouwen tegenover politici, bestuurders en managers.

Elders vs Provinciaal Bestuur Noord-Holland

De nieuwe wind

De nieuwe wind blaast uit alle windrichtingen want het klimaat verandert.
Het wordt warmer, natter en droger. Niemand die het precies weet; alleen dat het klimaat verandert dankzij en ondanks menselijk handelen: collectief en individueel. Het probleem is te groot om het te kunnen vatten, maar niet te groot om niets te doen.

Onze voorouders bestreden elkaar van banne tot banne Buurtgemeenschap, de grondslag van het maatschappelijk leven. totdat West- Friesland tot aan de muren van Utrecht onder water stond. Het water dwong de mensen tot rationeel handelen, dat wil zeggen: tot samenwerking.
Het ‘polderen’ is de oudste vorm van bestuur in de Lage Landen. 21ste eeuw en 12de eeuw spiegelen elkaar.

Delta 2015

We danken de nieuwe wind vooral aan Delta 2015 met zijn indrukwekkend programma. Delta 2015 getuigt van vormgeving op alle niveaus door relevante problemen te benaderen vanuit hun onderling verband. Delta 2015 maakt hierbij gebruik van een dynamische, zichzelf corrigerende methodiek. Alleen zo kunnen De Lage Landen de klimaatverandering het hoofd bieden.

Pleidooi

Het onderhavige pleidooi heeft een concreet doel
Bewoners langs de IJsselmeerdijk, de oude Zuyderzeedijk van Hoorn tot Durgerdam-Amsterdam, ook IJmeerdijk en Markermeerdijk genoemd, maken zich grote zorgen over de plannen van Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier, hierna HHNK, over de teloorgang van deze unieke dijk, een vitaal symbool van 800 jaar strijd tegen het water. De Zuyderzeedijk is een uniek cultuur- en natuurmonument, niet alleen voor De Lage Landen, maar wereldwijd, Icoon van Dutch Approach in de regio New York. Henk Ovink, De Dutch Approach Leven met onzekerheid,
De Groene Amsterdammer 06.11.14

De overheid dient hier sturend op te treden.

Dijkverzwaring

Sinds 2006 werkt HHNK aan grootschalige plannen voor een dijkverzwaring die tienmaal minder veiligheid biedt dan de veiligheidsnorm van Delta 2015; de historische vorm en naaste omgeving van de dijk onherstelbaar transformeert en daardoor verminkt; een gevaar oplevert voor huizen en bedrijven langs de dijk, en de burgers opzadelt met een door HHNK bestuur geschat verlies van zeshonderd vijftig [650] miljoen in 2020.

Pomp- en spuicapaciteit

Is de veiligheid van de huidige dijk in het geding? Ja, zegt HHNK, hoewel alleen onder uitzonderlijke condities. Nee, zegt Henk Heida Zie bijlage 2 in de brochure. , en Delta 2015, want die condities kunnen we via het waterpeil in het Markermeer beheersen. Wat telt, zijn de gevolgen van klimaatverandering met extra watertoevoer, afgewisseld met langdurige droogte. Er is dus geen probleem, wel een uitdaging. Uitbreiding van de pomp- en spuicapaciteit van de gemalen rond IJsselmeer en Markermeer is het antwoord.

Klimaatverandering

HHNK heeft veel voorwerk verricht sinds 2006, maar heeft de kern van de uitdaging gemist: de klimaatverandering. Het siert het bestuur als het in 2015 pas op de plaats maakt. De minister biedt het HHNK alle kansen en mogelijkheden tot aansluiting bij Delta 2015.

Conclusies

I. Deltacommissie

De deltacommissie onder voorzitterschap van oud-minister Cees Veerman schrijft in zijn rapport (2008) dat de klimaat verandering zich opdringt als een nieuwe, niet te negeren realiteit. http://www.keesfloor.nl/artikelen/zenit/deltacommissie/print.pdf

II. Delta 2015

Delta 2015 gaat door waar het Veerman-rapport eindigt.
Klimaatverandering is de uitdaging; een integrale visie met voorkeurstrategieën het voorlopige antwoord, te beginnen met de nieuwe tienmaal hogere veiligheidsnorm voor heel Nederland middels de vraag, hoe het waterpeil van de rivieren en het IJsselmeergebied op een aanvaardbaar niveau gehouden kan worden.
Delta 2015 geeft het antwoord, waarop HHNK niet wil wachten: bijlage 4, pp.13-15

III. Andere benadering

HHNK: ‘De nieuwe normen [Delta 2015] gaan uit van een geheel andere benadering van waterveiligheid. Gekeken wordt naar een kans op overstroming én naar de gevolgen. De huidige norm gaat uit van een overschrijdingskans.
Nota bene: let op het verschil tussen een kans op overstroming en zijn gevolgen ten opzichte van overschrijding. Een paar golven over de dijk wordt gedekt door het woord ‘overschrijding’. Voor overstroming is meer nodig. Voor overstroming en de gevolgen nog meer!

IV. Veiligheidsnorm

Delta 2015 is veiliger dan HHNK, want de HHNK veiligheidsnorm van één op tienduizend [1:10.000] is tienmaal minder streng dan de Delta 2015 norm van één op honderdduizend [1:100.000]. Vergelijk het met het spelen in de voetbal-lotto: de kans een prijs te winnen is bij één op tienduizend tienmaal groter (lees: overschrijding) dan bij één op honderdduizend (lees: overstroming). Zo simpel is het. Het zijn in de kern van de zaak beiden politieke beslissingen. Wim Kuijken, deltacommissaris, zegt: het had ook een norm van één op één miljoen [1:1000.000] kunnen zijn. Waar je de grens trekt, is aan de politiek.

V. Kansberekening

HHNK heeft zijn kansberekening op overschrijding vooraf in het model gestopt, zoals gebruikelijk is bij verzekeringsmaatschappijen. HDS taxaties, gespecialiseerd in het vaststellen van de herbouwwaarde van vastgoed, beantwoordde mijn opmerking dat er ruim veertig jaar geen pan van het grote dak is gewaaid: ‘Mijnheer, dan is uw risico juist toegenomen!’ Ik lachte en zei: ‘dat is natuurlijk onzin. Jullie stoppen een x-risico er vooraf in. Dus moet het vroeg of laat tevoorschijn komen, ook als er niets gebeurt. Die berekening beslist jullie winstmarge!’ Zo ook het risico bij HHNK.

VI. Overschrijding/Overstroming

Hetzelfde geldt voor het HHNK-argument van overschrijding in plaats van het Delta-2015 argument van overstroming en zijn gevolgen. Juist vanwege het gevaar voor overstroming moeten de gevolgen meetellen voor de mate van veiligheid. Minister Schultz, Ministerie Infrastructuur & Milieu:
‘We moeten voor alle inwoners achter de dijken dezelfde veiligheid bieden. De overstromingsrisico’s die volgen uit de nieuwe aanpak zijn groter in het bovenrivierengebied, Rijnmond-Drechtsteden en Almere (Flevoland) dan in andere gebieden.’ bijlage 3, p.9

VII. Statistiek

HHNK Alex Roos: ‘We hebben het over statistiek. Langdurig hoogwater en de kans dat de gemalen het niet kunnen verwerken. Er is een zeer kleine kans dat het kan voorkomen, maar de kans bestaat dus wel degelijk. Norm is dat het wekenlang hoog water is, dat ook de Noordzee hoogwater heeft en dat de dijken volzuigen. Hier gaan weken overheen.’ Nota bene: Vergelijk deze uitspraak met de conclusies 3, 4, 5 en 6.

VIII. Waterpeil

Delta 2015 betrekt niet alleen de veiligheid in zijn lange termijn strategie, maar ook de zoetwatervoorziening voor 40% van Nederland. De controle van het waterpeil garandeert niet alleen de veiligheid bij overtollig water maar eveneens de zoetwatervoorziening bij langdurige droogte.
De plannen van HHNK doen geen van beiden. Statistische antwoorden zijn statische antwoorden. Flexibiliteit, permanent onderzoek en voortdurende toetsing van eigen aannames zijn een vereiste om aan de inherente onzekerheden van de klimaatverandering het hoofd te kunnen bieden.

IX. Restschuld

“Vandaar de noodzaak van ’Communities of Practice’, aangezien “bij Rijkswaterstaat de waterbouwkundige kennis de ondergrond bereikt heeft”. Deze uitspraak van de minister geldt ook HHNK wiens argumentatie vaak onlogisch is, en in vergelijking met Delta 2015 volstrekt onvoldoende voor de komende decennia.
De uitspraak van de Minister is wel opmerkelijk. Evenzeer de hardnekkigheid van HHNK om tegen de logica van Delta 2015 in één miljard 650 miljoen euro ‘letterlijk’ in het water te gooien; met een geschatte restschuld van 650 miljoen in 2020.
Dit alles ten koste van de mooiste dijk van Nederland door hem drastisch te vervormen met binnenwaartse en buitenwaartse uitbreidingen, oeverdijken of oeversprongen en strekdammen. HHNK heeft kennelijk nooit de Zuyderzeedijk gezien als natuur- en cultuur van de hoogste orde. Anders zou het niet spreken over ‘Markermeerdijken’ in meervoud. Dit getuigt van een technocratische, gevoelloze aanpak, waarvoor de dijkbewoners van Hoorn tot Durgerdam om wier veiligheid het zou gaan, het gelag betalen.

X. Achterwaarts

Er rest slechts één conclusie: HHNK loopt achterwaarts de toekomst tegemoet ten koste van een unieke en nog steeds veilige Zuyderzeedijk, en ten koste van heel veel geld voor krachtiger gemalen. Zijn achterwaartse blik én eigen gewin brengen HHNK ertoe krampachtig vast te houden aan een minder veilige norm dan die van Delta 2015. De norm één op tienduizend is misleidend. Die norm behoort tot het verleden! Des te belangrijker het falen van zijn bestuurders te benoemen: bijlagen 2; 7.a,7.b,7.c en in het bijzonder 8, want de symbiose van cultuur en natuur in het Delta gebied en rondom de Zuyderzeedijk is een historisch feit dat velen niet op waarde schatten. Het wordt tijd Erasmus’ Lof der Zotheid (1511) voor te lezen in de bestuurskamers van Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier, bij voorkeur in aanwezigheid van de minister van I & M, de deltacommissaris en dijkbewoners.

Namens dijkbewoners en Zuyderzeedijk Alliantie

Fons Elders

zoon van Jan Elders, dijkgraaf Drechterland 1950-1970
em. professor

Bovenstaande tekst betreft de inleiding en conclusies uit de brochure van de Zuiderzeedijk Alliantie. Klik hier voor de volledige brochure in pdf-formaat.

Voorzieningenrechter   afd. bestuursrechtspraak Raad van State
betr. zaaknummer  201810151/2  –  ref. Mr. E. Schippers LS/LM/11010276

 

31 januari 2019

 

Hoogedelgestrenge voorzieningenrechter,

In antwoord op het verweer van mr. E. Schippers vraag ik uw aandacht voor de samenhang tussen mijn beroep tegen de gecoördineerd genomen en bekendgemaakte besluiten voor de versterking van de Markermeerdijken, én het geschetste alternatief in mijn voorlopige voorziening.
Tussen beiden bestaat een formele en inhoudelijke relatie.

De keus van de wederpartij voor de oeverdijk – zie p.p. 6 en 7 van mijn beroep, is een rechtstreeks gevolg van het verwerpen door de wederpartij van alle analyses en argumenten voor de versterking van de bestaande dijk. De keus voor de oeverdijk is ingegeven door doelverklaringen. De wederpartij combineert twee doelstellingen: versterking enerzijds en meekoppelprojecten anderzijds, met de ‘oeverdijk’ als spil tussen oorzakelijke en doelgerichte verklaringen. Als de ‘oeverdijk’ de functie van versterking van de Oude Dijk overneemt, en daardoor ook meekoppelprojecten kan faciliteren, hoeft de bestaande dijk NIET te worden versterkt, en kan de Alliantie Markermeerdijken (AMMD) de opdracht uit 2006 negeren.

Bestuur en GS van de Provincie Noord-Holland aanvaardden verantwoordelijkheid voor de zes besluiten als een planmatig en juridisch gesloten cirkel. Ontwerp Projectplan Waterwet berust op een alles-of-niets strategie die publieke belangen als behoud monumentale dijk, Natura 2000, landschap en reële participatie feitelijk ‘kaltstellt’.

De ontgrondingenvergunning blijkt een noodzakelijke voorwaarde om in juli te kunnen starten, aldus het verweer. Maar het argument voor een haastig begin in een ZAAK van nationaal belang, middels de Crisis en herstelwet, en een veronderstelde (positieve) uitspraak voor 1 juli, negeert de ernst van het Beroep in deze. De Zuyderzeedijk van Hoorn tot Durgerdam is niet minder belangrijk dan de in het midden gelegen Grote Hallenkerk te Edam, één van de 100 belangrijkste monumenten van Nederland. Zeevangsdijk, polder en Grote Kerk zijn één geheel.

Zes à zeven miljoen m3 aarde en zand aanvoeren om vervolgens de 800-jarige dijk af te graven en dus te reduceren tot grondstof, is even bruut als wat tijdens de Culturele Revolutie met Chinese burgers en hún cultureel erfgoed gebeurde.

Ik heb de vernielingen in 1985 met eigen ogen kunnen zien tijdens mijn architectonisch onderzoek in China. Er was geen sprake meer van enige vorm van recht en rechtspraak. Heeft het Hollandse landschap anno 2019 eenzelfde status als de Amazone? Niets mag maar alles kan? **   

Een uitstel van zes maanden is nodig voor een nieuw Ontwerp Projectplan Waterwet dat (1) uitgaat van de oorspronkelijke opdracht tot versterking van de bestaande dijk, en (2) de veiligheid van de bestaande dijk beziet vanuit de wisselwerking tussen IJsselmeer en Markermeer, dus inclusief klimaat. Alleen zo kan de veiligheid op langere termijn gewaarborgd worden.

Het argument van mr. E. Schippers dat de ontgrondingen niet onomkeerbaar zijn, geldt niet voor de Zuyderzeedijk, want die wordt simpelweg afgegraven. Dat is niet omkeerbaar. Het afwegen van de belangen van beide partijen is een afweging tussen Stichting Zuyderzeedijk en ondergetekende versus AMMD, een publiek-privaatrechtelijke partij die zich met de zes besluiten juridisch zo onkwetsbaar mogelijk maakt en vitale informatie achterhoudt. Voortdurend doet AMMD een beroep op geheimhouding in het belang van de ‘opdrachtnemers’, daarbij gesteund door HHNK en Provincie. Openbare controle op de interne en financiële gang wordt nagenoeg onmogelijk of tot een minimum gereduceerd.

Wij strijden voor het behoud van de 800-jarige dijk, inclusief het omringende landschap aan water- en landkant. Wij eisen participatie in plaats van assimilatie, om onnodige en deels onvoorspelbare risico’s te voorkomen. De kosten daarvan kunnen een veelvoud zijn van de risico’s en kosten van AMMD.

Cultureel erfgoed is een bijdrage aan de geestelijke volksgezondheid, waarvan betekenis en waarde niet in geld zijn uit te drukken, evenmin als schoonheid.

Precies vier jaar geleden, 02.02.1915, kreeg ik om 23.00 na een ‘inspraakavond’ van HHNK het advies naar de Raad van State te gaan. In die vier jaar heb ik mijn uiterste best gedaan om niet te hoeven gaan. HHNK, GS en Provinciaal Bestuur gedroegen zich echter meer en meer als oesters die zich niet laten openen. Alle argumenten ketsten af op een gesloten ‘mind-set’. De Nota van antwoord (676 pp.) spreekt boekdelen: kwantiteit moet gebrek aan kwaliteit verhullen. Het werkt averechts.

Conclusie
Beroep beargumenteert inzake Projectplan Versterking Markermeerdijken de noodzaak van uitstel & Voorlopige Voorziening biedt oriëntatie en rechtvaardiging voor uitstel bij monde van Ir. F. Spaargaren. Zie ook bijlage: brief d.d. 21 januari aan de minister van Infrastructuur en Waterstaat en de Vaste Commissie… *

Beroep en Voorlopige Voorziening zijn complementair als alfa en omega:

Terug naar de oorspronkelijke opdracht uit 2006, met de kennis en inzichten van vandaag. Zuyderzeedijk Hoorn -Durgerdam is 75% veiliger dan de hieronder genoemde zes besluiten het publiek voorspiegelen. Bewijzen: Deltares 2011/2; empirisch bewezen sterkte vóór en na 1932; satellietmetingen, en innovatieve technieken voor de vereiste versterking: van pompen tot JLD-ankers….

Informatie via WOB, ca. een kubieke meter dossiers, met achterhouding van essentiële informatie als subsidievoorwaarden; nietszeggende mantra’s in de ‘Nota van antwoord’; intensieve samenwerking G.S. Noord-Holland, Provincie N-H en opdrachtgever H.H.N.K met ‘opdrachtnemers’. Resultaat: cultuurhistorische dijk in Noord-Holland voor 75 tot 100% afgraven, dit alles in strijd met het besluit van provincie N-H (2010); internationale verdragen, én bestaande regelgeving, nu monddood viaVerklaringen van geen bedenkingen’.
Als dit juridisch kan, wordt een dictatuur overbodig.
Onderstaande zes besluiten verwijzen naar de schokbestendige wetsvoorstellen van oud-vicepresident mr. Piet Hein Donner [jaarverslag Raad van State 2015]. Projectplan Versterking Markermeerdijken is een doolhof zoals het labyrint in Knossos op Kreta: alleen de draad van Ariadne leidt nog naar de uitgang.  

Het beroep bevat de argumenten; de voorlopige voorziening het alternatief.
Laten we terugkeren naar de oorspronkelijke opdracht: versterking van de Zuyderzeedijk conform de voorwaarden: sober, robuust, doelmatig.

De voorlopige voorziening is het serum voor de zes besluiten van GS van Noord-Holland t.a.v. (1) dijkversterkingsplan, (2) omgevingsvergunning voor het handelen in strijd met regels ruimtelijke ordening, (3) verklaringen van geen bedenkingen van Provinciale Staten van N-H, (4) de door GS N-H verleende vergunning op grond van de Wet natuurbescherming, (5) de door GS N-H verleende ontheffing op grond van de Wet natuurbescherming, (6) de ontgrondingsvergunning van de Minister van Infrastructuur en Waterstaat.

Met dank voor uw aandacht,

A.D.M. Elders / Fons

Initiator Zuyderzeedijk Alliantie; lid IJsselmeervereniging. Warder 31.01.2019

  • Den Haag, 21 januari 2019 betreft: Aanbieding notitie ‘Strategische keuze voor versterking Markermeerdijken met een gemaal in de Houtribdijk’.

Ons kenmerk: 2019Z00866/2019D01998 – Tweede Kamer der Staten Generaal.

**    Zie Beroep, p.13

0

Start typing and press Enter to search